 کوروش نصر اصفهانی
انتخاباتی که بتواند خواسته های مردم را به بالاترین درجه سیاست کشور برساند، باید انتخاباتی باشد که اولاً مردم بدانند چه می خواهند، نمایندگان بدانند که مردم از آنها چه می خواهند، مردم بدانند که این شخص کاندیدا چقدر می تواند او را به این اهداف اجتماعیش برساند.
سخنان مهندس مهدی بازرگان در مجلس اول، قبل از انتخابات مجلس دوم:
«راجع به انتخابات مجلس آینده می خواهم صحبت کنم، نهضت آزادی اولین گروهی خواهد بود که به مقابله با استبداد و رجعت طاغوت خواهد پرداخت، اما آرمان مشترک یعنی مثلث مقدس آزادی ملت، استقلال ممکلت و استقرار جمهوری اسلامی با دو اصل مقدس دیگر یعنی حاکمیت ملی و اجرای قانون اساسی مخمسی را تشکیل می دهند که پنج ضلع آن وابستگی ملازم متقابل با هم داشته، حیات و قوامشان در گروی انتخابات آزاد می باشد. اگر ما مجلس آزاد مستقلی نداشته باشیم که متعلق و منبعث از تمام ملت باشد، دیر یا زود جمهوری اسلامی مانند مشروطیت سلطنتی با حفظ صورت و عنوان تبدیل به نوعی استبداد و نظام ظاغوتی متکی به استیلای خارجی خواهد شد. همیشه و در همه جای دنیا استبداد از روزی شروع شده است که یک شاه، یک خاندان، یک طبقه و حتی یک مکتب خواسته است ولو با حسن نیت و به قصد خدمت خود را یگانه مالک، یگانه مسئول و یگانه مأمور بر سایرین تصور و بر جامعه تحمیل نموده، وقعی به رضایت و رأی مردم ننهد؛ در حالی که مجلس های شورای واقعی و آزادی های اجتماعی آخرین و بلکه یگانه سنگرهای استقلال کشورها و ضامن بقا و سعادت ملت ها هستند.
شما نمایندگان محترم و کسانی که زمام امور فعلا در اختیارشان است دو راه در پیش دارید، 1- اجرای انتخابات در شرایط و جو حاضر، 2- انجام انتخابات واقعاً آزاد و ملی بر طبق قانون اساسی. بدیهی است که در شرایط حاکم و محیطی که روزنامه ها و رسانه های گروهی، راهپیمایی ها و اجتماعات، محاکم و منابر، نهادها و جمع ها حالت انحصاری یکطرفه داشته، مخالفین و معترضین و غیر موافقین، محروم از روزنامه ها و اجتماعات و سخنرانی های عمومی باشند و در صورت نامزد انتخابات شدن نگران از حملات و خطرات شدید خصوصاً در شهرستان ها باشند، با چنین احوال و اشکالات هیچ انتخاباتی را، هیچ آدم منطقی منصف انتخابات آزاد نخواهد گفت. عکس العمل طبیعی و معنی دار مردم، اگر به حال خود گذارده شوند، تعلل و تقلیل مشارکت است. بنابراین از پشت این تریبون اعلام می نمایم که انتخابات خالی از آزادی و نظارت ملی و مجلس حاصل از آن فاقد کمترین اثر برای اهداف فوق و عاری از اعتبار و ارزش از نظر شرعی و قانونی و حقوقی بوده، هر اکثریتی که آورده شود و هر ادعایی که از استقبال و تأیید مردم بنمایند، مردود و باطل است. انتخابات واقعاً آزاد اینست که اسماٌ و رسماً ، بدور از تبعیض و تظاهر و از هم اکنون که چند ماه به زمان انتخابات مانده است، اعلام و اجرای آزادی گردیده، اجازۀ نطق و نوشتن و گرد آمدن، اونطور که قانون اساسی و قانون مطبوعات مقرر داشته است، به موافق و مخالف داده شود.
همه افراد ملت در اظهار عقیده و انتقاد و اعتراض و در انتخاب نمایندگان خود آزاد باشند و از تهمت و تهدید و ...» و در همین جا صدای مهندس بازرگان توسط فحاشی هایی که در فیلم چند روحانی عمامه سفید انجام می دهند قطع می شود.
منظور از آوردن این بخش از سخنان مهندس بازرگان، بررسی تاریخی مجالس شورای اسلامی نیست، بلکه نشان دادن وضع حاکم، تصمیم مردم و سرانجام این راه است. انتخاباتی که بتواند خواسته های مردم را به بالاترین درجه سیاست کشور برساند، باید انتخاباتی باشد که اولاً مردم بدانند چه می خواهند، نمایندگان بدانند که مردم از آنها چه می خواهند، مردم بدانند که این شخص کاندیدا چقدر می تواند او را به این اهداف اجتماعیش برساند. وسایلی که مردم می توانند، اهداف خود را در آن بیان کنند و از آن راه، توانایی های کاندیدای مورد نظر خو را زیر نظر بگیرند، همان هایی است که مهندس بازرگان به خوبی آنها را نام می برد. یعنی به گفته مهندس بازرگان، انتخاباتی آزاد است که علاوه بر آزاد بودن همه مراحل انتخابات و امنیت داشتن کاندیداها، در جامعه ای آزاد و برخوردار از حقوق اجتماعی برگزار شود. جایی که حتی نشریات دانشجویی در آستانه انتخابات نمی توانند نظر آزاد خود را ابراز کنند و به روزنامه ها سرخط پرداختن به انتخابات داده می شود، راهپیمایی و تجمعات آزاد که بر اساس قانون اساسی هم هست به جرم تجمع غیر قانونی سرکوب می شود و حق هرگونه اظهار نظر شخصی و گروهی در صورتی که مخالف جریان حاکم باشد، نمی توان منتظر برگزاری یک انتخابات آزاد بود.
البته برگزاری انتخابات آزاد هزینه هایی را هم در بر دارد که همه حاضر نیستند آن هزینه ها را بپردازند. ساده ترین این هزینه ها از دست دادن پست و مقام فعلی است، از دست دادن پول و ثروت و راحتی بیش از حد. و شاید به همین دلیل هم باشد که برخی از نمایندگان فعلی مجلس از رد صلاحیت های گسترده اصلاح طلبان حمایت کرده اند.[1]
به راستی اگر ما مجلسی آزاد داشته باشیم منافع بسیاری به خطر خواهد افتاد. مجلس می تواند یک اهرم بسیار عالی برای دستیابی مردم ایران به آزادی باشد و شاید بسیاری از گروهها و جناح های سیاسی موجود این را به بهترین شکل درک کرده اند.
اگر در جامعه ای مطبوعات آزاد داشته باشیم، انتخابات آزاد داشته باشیم، قطعاً قوه مجریه و مقننه آزاد و نا وابسته خواهیم داشت، وقتی هم دولت و مجلسی داشته باشیم که به آزادی احترام می گذارند، قطعاٌ از مطبوعات آزاد هراسی ندارند و در جهت آزادی برای همه رسانه ها قدم برمی دارند. و اگر چنین شود، ارتباط های فاسد اقتصادی از بین می رود، روی قوه قضاییه نظارت همه جانبه صورت می گیرد و بسیاری از مشکلات مردم حل خواهد شد.
اما دو مورد هست که به نظر من، مردم بسیار به آن اهمیت می دهند، یکی اینکه انتخاب آنها بتواند از بین تمام گزینه های شایسته انجام گیرد، و دومی تأثیر گذاری منتخبین آنها در محدودۀ کاری شان است، مردم باید بدانند که شخضی که انتخابش کرده اند، فقط حقوق دریافت نمی کند و مطمئن باشند که شخص نماینده در مقابل حقوقی که دریافت می کند برای مردمش کار می کند. البته منظورم قابلیت های شخص نماینده نیست که آنرا خود مردم تشخیص می دهند، بلکه قصد من طرح قابلیت های سیستم کلی تری است که نماینده قرار است در آن کار کند.
ولی زمانی که مردم این شرایط را نداشته باشند، انتخابات را از خودشان نمی بینند و ممکن است حضوری پرشور نداشته باشند که به گفته آقای بازرگان طبیعی است. و حال اینچنین است تا جایی که خود اصلاح طلبان هم به بی رونق بودن بازار انتخابات اعتراف کرده اند.[2]
|
